Een streekdorp in het Oldambt
Scheemda en het buurdorp Eexta ontstonden als ontginningsdorpen langs de Munter Ae. Toen het water van de Dollard steeds verder kwam, schoof het dorp aan het eind van de vijftiende eeuw op naar de hogere klei. Zo ontstond een langgerekt streekdorp, met buurtjes als Molenhorn, Oostereinde en Diepswal en verder naar buiten de linten van Scheemderzwaag en Eexterzwaag. Tussen 1635 en 1640 kreeg het dorp het Winschoterdiep, in 1868 de spoorlijn naar Groningen.
Van 1900 tot 1968 draaide strokartonfabriek De Toekomst; het gebouw is nu een cultureel centrum. Na de oorlog werd Scheemda een forensendorp voor Winschoten en andere industrieplaatsen. In 1954 verschoof het Winschoterdiep naar het zuiden en in 1964 werden Scheemda en Eexta samengevoegd. In Eexta staat nog de weem, de oude pastorie: het hout van de kap komt van bomen die in 1252 zijn gekapt. Het is het oudste gedateerde woonhuisdak van Nederland.
Scheemda telt ruim 2.400 woningen. Een op de vijf is van vóór 1945 en de helft is ouder dan 1975. Ruim acht op de tien is een eengezinswoning, en meer dan een derde staat vrij (CBS, 2025).